KORONA VİRÜS

  • 24 Şubat, 2020 - 16:23

 Özel Akhisar Hastanesi, Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Doktor Emin Fişekçi, Çin´in Vuhan kentinde 2019 yılının son aylarında ortaya çıkıp birkaç ülkeyede yayılım gösteren 2020 yılında da halen varlığını sürdüren yenikoronavirüs üzerine konuştu. Açıklamasında SARS-Cow, Mers-Cow virüslerinede değinen Fişekçi, hastalıklardan korunma yollarında ıstırahat etme, düzenli beslenme, uyku düzeninin iyi olması, alkol ve siraga gibi kötü alışkanlıkların terk edilmesi, sıvı alımının arttırılması gibi hususların yararlı olduğuna da dikkat çekti. Enfeksiyon hastalıkları uzmanı Emin Fişekçi hastalığın ortaya çıkışında henüz kesin bir bilgiye sahip olunmadığı fakat yarasa yada karıncayiyenlerden bulaştığı üzerinde dururken açıklamasında “Geçtiğimiz Aralık ayında Çin´de Wuhan şehrinde görülmeye başlayan yenikoronavirüs (2019- neCof) enfoksiyonlrı başta Çin olmak üzere bütün dünyayı ilgilendiren salgına dönüşmektedir. Rakamların her gün arttığı yenikoronavirüs hastalığı basit bir soğuk algınlığından, daha ağır solunum sistemi hastalıklarına kadar SARS_Cow ve MERS-Cow gibi hastalıklara da yol açan büyük bir virüs grubudur. Daha önce koronavirüsler ile 2002-2003 kışında yine Uzak Doğu kökenli SARS-Cow ile 2012´de Orta Doğu´da başta Suudi Arabistan olmak üzere MERS koronavirüs olarak ortaya çıkmıştır. Bu salgında olduğu gibi Öncekilerle de DSÖ(Dünya Sağlık Örgütü) acil durum ilan etmiştir. SARS-Cow salgınında ölüm oranı yüzde 11iken MERS-Cow salgınında ise yüzde35-40 olmuştur. Şimdiki salgında ise hastalıktan ölenlerin hastalığa yakalananlara oranlanırsa yaklaşık yüzde 2´dir. Hastalığa yakalananların sayısının ağır seyreden hasta sayısının az olması ölüm oranını düşürmektedir. Yenikoronavirüs enfeksiyonlarında ölüm oranının düşük olmasına rağmen, yoğun nüfıustan bulaşmanın ve yayılmanın kolay olması ile hastalığa yakalananların sayısı 40 bini geçmiş ölenlerin sayısı 900 civarındadır. Bu sayılar önceki SARS-Cow ve MERS-Cow hastalığında ölenlerin iki katına yakındır. Ayrıca halen 28 ülkede görülmesine rağmen Çin dışındaki ülkelerde hasta sayısı 300 ölüm sayısıda 2´dir. Hastalığın bu kadar yayılmasında Çin´de beslenme alışkanlıkları ve besim hijyeninin iyi olmaması rol oynamaktadır. Koronavirüs hastalıkları zoonotik yani hayvansal kaynaklı olup SARS-Cow hastalığı Misk kedilerinden MERS-Cow ise tek hörgüçlü develerden bulaştığı halde yenikoronavirüs insan dışından daha çok yarasa, domuz, kedi, köpek, kemirgen ile evcil ve yabani hayvanlarda bulunabilmektedir. Hastalığın kaynağı Çin´de Huanan deniz ürünleri satış pazarından yasa dışı satılan vahşi hayvanlardan bulaştığına işaret edilmiş olsada Çin´de Karıncayiyenler´de bulunan bir virüsün yenikoronavirüsü ile yüde 90 genetik benzerliği bulunduğundan Karıncayiyen´in sırt plakları süs eşyası yapımında kullanılmakta, eti ise kıymetli yemek olarak yenildiğinden hastalığın Karıncayiyenler´den bulaştığı sanılmaktadır. Hastalık hayvanlardan insana bulaştığı gibi hastanelerde hasta kişilerden başta hastane personeli olmak üzere hizmet veren kişilerede bulaşabilmektedir. Aynı zamanda hastane dışındaki hastalardan da diğer kişilere bulaşabilmektedir. Hastalığın bulaşması insandan insana damlacık enfeksiyonu dediğimiz öksürük ve aksırık ile ağızdan çıkan çok küçük damlacıkların ortamda bulunan toz zerreciklerine asılarak havada kalması ve bunun başka insana nefes yolu ile bulaşır. Hastalığın gelişmesinde ise virüsün hastalık yapabilme yeteneği ve miktarı ile kişinin vücut direncinin zayıf olması ile ortaya çıkmaktadır. Hastalığın kuluçka süresi öncekilerde bir hafta iken yenikoronavirüste iki haftaya kadar çıkmaktadır. Hastalığın kesin tanısı PCR denilen bir çok virüs hastalıklarında olduğu gibi bu test ile konur. Ayrıca kültür ve iki hafta sonra antikor testleri de yapılır.  Hastalığın tedavisinde antiviral ilaçlar etkisiz denilmekle beraber az da olsa Çin´de ve Tayvan´da bazı hastalarda mevcut antivirallerle hasta tedavi edildiği bilgileri gelmektedir. Hastalarda halen uygulanan tedav destek tedavisi dediğimiz bulguların giderilmesi ikincil enfeksiyonların tedavisi ile solunum desteği şeklindedir. Bunların yanında özellikle hastalığı evde geçirenlerde başta ıstırahat olmak üzere, beslenme ve uyku düzeninin iyi olması, alkol ve siraga gibi kötü alışkanlıkların terk edilmesi, sıvı alımının arttırılması gerekir. Yenikoronavirüs ve grip hastalıklarında olduğu gibi bulaşmanın önlenmesi için ellerimizin su ve sabunla sık sık yıkanması, öksürürken, aksırırken elle değil mendille kapatılması, sık kullandığımız telefon, tablet, kumanda gibi aletlerin dezenfekte edilmesi, lavabo, banyo ve tuvaletlerin temiz tutulması ve dezenfeksiyonu ile baştan ayağı bütün vücut kısımları temizliği önemlidir. Hastalığın aşısı yoktur. Aşı çalışmaları başlamış olup çalışma sonuçları beklenmektedir. Ayrıca hastalık Çin dışındaki ülkelerde yok denilecek kadar azdır. Diğer taraftan kafamızı yenikoronavirüs ile meşgul etme yanında ülkemizde grip mevsiminde bulunduğumuzdan halen en yaygın enfeksiyon gribal enfeksiyonlardır. Grip yenikoronavirüs kadar olmasada o da aynı şekilde damlacık enfeksiyonuyla bulaşır ve kolayca yayılır. Bunun sonucu olarakta hafif seyredebildiği gibi ağır solunum yolu enfeksiyonlarına dönüşebilmekte. Vücut direnci zayıf olanlarda ölüme bile yol açabilmektedir. Kış mevsiminin geç gelmesi, iklim değişiklikleri, grip aşılarının geç ve yetersiz gelmesi ve aşı reddi nedeniyle hastalık halen gündemimizdedir. Ülkemizde ve bölgemizde başka bir sorunda deprem olup sarsıntılar halen devam ederken kırk bir vatandaşımızı kaybettik. Bunun yanında ikinci çığ haberiyle kaybettiğimiz insan sayısı 79 oldu. Hepsine Allah rahmet eylesin. Orada bulunanlara depremden zarar görenlere Allah yardım etsin, kolaylık versin. Salgınsız, sarsıntısız, çığsız günler ve sağlıklı haberler dileklerimle.” ifadelerine yer verdi.